मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे? | Study Planning Tips in Marathi

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे? | Study Planning Tips in Marathi

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे : मित्रांनो आज आपण अशा विषयावरती बोलणार आहोत जो विषय कदाचित प्रत्येक विद्यार्थ्यासाठी उपयोगी असेल आणि त्याला परीक्षेमध्ये याचा चांगला फायदा भेटेल आता विद्यार्थी अभ्यास करतात पण ते अभ्यास करताना प्लॅनिंग करत नाही अभ्यास कशा प्रकारे केला पाहिजे हे त्याला समजत नसते म्हणून ते समजून अभ्यास करत नाही आणि त्याचा दुष्परिणाम त्यांच्या अभ्यासाच्या वेळेस त्यांना दिसून येतो म्हणूनच मी हा विषय निवडला आहे तुमच्यासाठी आपल्या विषयाचे नाव आहे .मागील वर्षाच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे प्लॅनिंग कसे करावे.

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे? | Study Planning Tips in Marathi

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे? | Study Planning Tips in Marathi

मित्रांनो परीक्षा जवळ आली की प्रत्येकाच्या मनामध्ये भीती निर्माण होते की आपण अभ्यास कसा करायचा कारण असे भरपूर विद्यार्थी असतात जे परीक्षा जवळ आली तेव्हाच ते पुस्तके किंवा वही उघडून बघतात नाहीतर ते त्याकडे लक्ष सुद्धा देत नाही कॉलेजला जाता घरी येता झोपता फिरता आणि परीक्षा जवळ आली की अभ्यासाचं बर्डन घेतात त्यातला मी एक आहे असं म्हणू शकता तुम्ही पण ही शाळेपुरतं होतं त्यानंतर मी जसं पुढच्या शिक्षण घ्यायला कॉलेजमध्ये गेलो तेव्हा मला कळायला लागलं की आपण अभ्यास कसा केला पाहिजे तर आज मी तुम्हाला सांगणार आहे मागच्या वर्षाच्या प्रश्नपत्रिका अभ्यासाचे प्लॅनिंग कसे करू शकता.

आज मी तुम्हाला उदाहरण देऊन सर्व गोष्टी समजून सांगणार आहे ज्याने तुम्हाला ह्या गोष्टी समजायला सोप्या जातील.

आता मी स्वतः अभ्यास करायला बसलोय परीक्षेसाठी फक्त 30 दिवस राहिले आणि मला काहीही समजत नाहीये की मी अभ्यास कसा करावा वाचायला तर घेतलंय पण सुरुवात कुठून करावी ते समजत नाहीये मी आता कोणत्या विषयाचा अभ्यास करावा मला कळतच नाहीये त्यामुळे मी एक विषय निवडला त्याचं पुस्तक वाचायला सुरुवात केली पण पुस्तक एवढं मोठं आहे की मी त्यामध्ये महत्त्वाचे कोण कोणते टॉपिक आहे ज्याचा अभ्यास करायला हवा हे मला कळत नाहीये मी वाचत राहिलो आणि जे मी वाचलेला आहे ते मी समजून न घेता वाचत राहिलो आणि दुसऱ्या दिवशी जेव्हा मी ते आठवायचा प्रयत्न केला तर मला काहीही आठवत नव्हते नक्की माझं कुठे चुकत होतो हे मला कळत नव्हते आणि जे मी वाचले ते परीक्षेमध्ये येईलच असं नव्हते मी वाचायचं म्हणून वाचत होतो त्यानंतर मी माझ्या शिक्षकांकडे गेलो त्यांनी मला मागील पाच वर्षाच्या प्रश्नपत्रिका सर्व विषयांच्या दिल्या आणि त्यातून मला अभ्यास करायला सांगितला.

आता मी विचार करत होतो की सरने मला ह्या प्रश्नपत्रिकेत दिल्या पण मी आता अभ्यास करायचा कसा? तर मी प्रश्नपत्रिका मध्ये नीट बघितले तर प्रत्येक वर्षामध्ये येणारे सारखे प्रश्न मी बघितले त्यानंतर मी त्यांना एका वहीमध्ये लिहून ठेवले आणि जे प्रश्न वारंवार नाही आले पण त्यांचा एक वर्ष के दोन वर्षे झाल्यानंतर ते आलेले आहे म्हणजे पाच वर्षांमध्ये ते तीन वेळा आले आहे असे प्रश्न सुद्धा मी वहीमध्ये लिहून ठेवले त्याने मला कळले की नक्की कशाला मला जास्त लक्ष द्यायचं आहे.

त्यामध्ये काही उरलेले असेही प्रश्न होते जे आम्हाला आमच्या सरांनी सांगितले होते की तुम्हाला हे क्वेश्चन यावर्षी येऊच शकताय याची शक्यता तुम्ही नाकारू शकत नाही तर तुम्ही याचाही अभ्यास करा असे प्रश्न मी वहीमध्ये लिहून घेतले आणि त्या सर्व प्रश्नांना मी नीट वाचून घेतले आता ह्या प्रश्नांना मी नक्की कसे अभ्यास करताना लक्षात ठेवू शकतो याचा मी विचार करत होतो तेव्हा मी जे प्रश्न मी माझ्या वहीमध्ये लिहिले त्यांना तीन वेगवेगळ्या भागांमध्ये करून घेतले आणि त्यानंतर मी पहिल्या भागातले प्रश्न त्यांचा अभ्यास करायला सुरुवात केली त्यांना नीट समजून घेतले त्याचा अभ्यास हा मी पूर्ण मन लावून करत होतो त्यांना फक्त मी वाचत नव्हतो किंवा मी पाठही करत नव्हतो मी फक्त त्या प्रश्नांना समजून घेण्याचा प्रयत्न करत होतो कारण मला आमच्या सरांनी सांगितलं होतं की तू वाचून किंवा पाठ करून ते तुला समजणार नाही किंवा लक्षातही राहणार नाही तर तू त्यांना समजून घे कारण जेव्हा मी प्रश्नाला समजून घेऊन अभ्यास करतो तेव्हा आला ते परीक्षेच्या वेळी लक्षात येते की हा प्रश्न कसा सोडवायचा आहे किंवा याचं उत्तर मी कसे लिहायचे आहे हे मला समजते कारण मी तो प्रश्न समजून घेऊन माझ्या भाषेमध्ये मी त्याचं उत्तर हे मनात ठेवलेलं असतं आणि त्यामुळे मला परीक्षेमध्ये त्याचा फायदा होईल असे मला माझ्या सरांनी सांगितले होते तर मी तसंच करायचा प्रयत्न करत होतो.

आता मी माझ्या प्रश्नांना समजून घेण्याचा प्रयत्न केला आणि मी त्यासाठी सोपा मार्ग शोधला मी त्या प्रत्येक प्रश्न समजून घेऊन त्यावरती माझ्या मनामध्ये एक गोष्ट तयार केली जाने की मला ते प्रश्न काय आहे आणि तो मला कसा लक्षात राहील यासाठी मी उत्तर कसं मला आठवेल यासाठी मी एक गोष्ट माझ्या मनामध्ये तयार करून घेतली ज्याने मला तो प्रश्न कधीही दिसला तुम्हाला ती गोष्ट आठवेल आणि मला उत्तरही लिहिता येईल आता ही पद्धत प्रत्येकाला पहिले पहिले समजणार नाही पण हळूहळू जसं जसं तो अभ्यास करत राहील त्या गोष्टीचा त्याला ती गोष्ट आवडायला लागेल आणि तो अभ्यासातही मन लावून करत राहील आता मी असं प्रत्येक प्रश्नासाठी करत राहिलो आणि मला त्याचा फायदाही झाला.

आता जे प्रश्न मी केलेले आहे ते मला समजले आहे का आणि मला ते आठवेल असं मला जर कळून घ्यायचा असेल तर त्यासाठी मी जे जे प्रश्न मी केले आणि ज्यांच्या गोष्टी मी तयार केले आहे त्या मी मनानी उत्तर लिहायचा प्रयत्न केला ज्याने मला कळेल की मी जी पद्धत वापरली आहे ती बरोबर आहे का तर मी सांगू इच्छितो मित्रांनो तुम्हाला की ही पद्धत खरंच खूप चांगली आहे मी जेवढे प्रश्न केले त्यापैकी मला प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तरांमध्ये अर्जाचे वर हे उत्तर माझ्या लक्षात होते ही पद्धत खरंच खूप चांगली होती आणि आता अजून एक पद्धत होती जाने की मला माझं पूर्ण अभ्यास हा लक्षात राहील ती पद्धतही मी तुम्हाला सांगतो.

मी माझ्या मित्राला बोलवून घेतले आणि त्याला मी जे प्रश्न केलेले आहेत ते प्रश्न मी त्याला समजून सांगण्याचा प्रयत्न केला ज्याने की त्याचाही अभ्यास होईल मी त्याला प्रत्येक प्रश्न समजून सांगितला त्याला तो प्रश्न समजला का नाही हेही विचारलं जी गोष्ट त्याला समजत नव्हती मी ती परत रिपीट करत होतो आणि त्याला समजून सांगत होतो ज्याने त्याचाही अभ्यास झाला आणि माझी ही सरावाची तयारी झाली आणि ही पद्धत खरंच मला खूप आवडली तुम्ही सुद्धा ही पद्धत वापरून बघा तुम्हाला प्रत्येक गोष्ट ही समजा सोपी जाईल.

आणि अशा प्रकारे मी मागील वर्षाच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाची प्लॅनिंग केली आणि ती सुद्धा मागील वर्षाच्या प्रश्नपत्रिकेतून अशी प्लॅनिंग करून अभ्यास करू शकता.

निष्कर्ष :

मित्रांनो, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका म्हणजे फक्त परीक्षा झाल्यानंतर तपासण्यासाठी असलेले पेपर नाहीत, तर त्या तुमच्या अभ्यासाचे योग्य Planning करण्यासाठी एक महत्त्वाचे साधन आहेत. प्रश्नपत्रिकांमधून वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न, महत्त्वाचे topics आणि आपल्याला कुठे जास्त अभ्यास करण्याची गरज आहे हे समजून घेता येते. मात्र फक्त प्रश्न पाठ करण्यापेक्षा त्यामागचा विषय समजून घेणे, स्वतःच्या भाषेत उत्तर तयार करणे, ते लिहून पाहणे आणि मित्राला समजावून सांगणे यामुळे अभ्यास अधिक चांगला लक्षात राहतो.

म्हणून परीक्षा जवळ आली म्हणून घाईघाईने कोणताही अभ्यास करण्यापेक्षा मागील प्रश्नपत्रिका पाहा, अभ्यासाचे Planning करा, महत्त्वाचे प्रश्न समजून घ्या आणि स्वतःची तयारी तपासत राहा. अशा पद्धतीने केलेला अभ्यास तुम्हाला केवळ परीक्षेसाठीच नाही, तर विषय खऱ्या अर्थाने समजून घेण्यासाठीही नक्कीच मदत करेल.

 मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning करताना काय लक्षात ठेवावे?

• मागील 3 ते 5 वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका एकत्र करा.
• प्रत्येक प्रश्न कोणत्या Chapter किंवा Topic मधून आला आहे ते तपासा.
• वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न आणि Topics वेगळे Mark करा.
• कोणत्या Chapter ला जास्त महत्त्व आहे हे प्रश्नपत्रिकेच्या Analysis मधून शोधा.
• प्रश्न पाठ करण्यापेक्षा त्यामागील Concept समजून घ्या.
• स्वतःचे High Priority, Medium Priority आणि Low Priority Topics तयार करा.
• प्रश्नपत्रिका सोडवताना ज्या प्रश्नांची उत्तरे येत नाहीत त्यांची Weak Topics List तयार करा.
• Weak Topics साठी स्वतंत्र अभ्यासाचा वेळ ठेवा.
• फक्त प्रश्नपत्रिका सोडवण्याऐवजी चुकांचे Analysis करा.
• प्रश्नपत्रिकेत आलेला प्रश्न पुन्हा तसाच येईल असे गृहीत धरू नका.
• मागील प्रश्नपत्रिकेचा उपयोग अभ्यासाचा Roadmap तयार करण्यासाठी करा.
• अभ्यास, Revision आणि Test Solving यासाठी स्वतंत्र Planning करा.
• परीक्षेच्या आधी नवीन Topics पेक्षा महत्त्वाचे Topics आणि चुका यांचे Revision करा.

कोणत्या चुका टाळाव्यात?

• फक्त मागील वर्षांचे प्रश्न पाठ करू नका.
• “हा प्रश्न मागच्या वर्षी आला आहे म्हणजे यावर्षीही येणार” असा अंदाज लावू नका.
• प्रश्नपत्रिका फक्त वाचून अभ्यास झाला असे समजू नका.
• फक्त Important Questions वर पूर्णपणे अवलंबून राहू नका.
• प्रश्नपत्रिकेतील प्रश्न कोणत्या Chapter मधून आले आहेत हे दुर्लक्षित करू नका.
• स्वतःच्या चुका तपासल्याशिवाय पुढची प्रश्नपत्रिका सोडवू नका.
• Weak Topics सतत पुढे ढकलू नका.
• फक्त शेवटच्या काही दिवसांत Previous Year Papers सोडवू नका.
• वेळेचे नियोजन न करता पूर्ण प्रश्नपत्रिका सोडवू नका.
• एका विषयाच्या प्रश्नपत्रिकांवरच लक्ष केंद्रित करून इतर विषयांकडे दुर्लक्ष करू नका.

FAQ

Q1. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून अभ्यासाचे Planning कसे करावे?

सर्वप्रथम 3 ते 5 वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका जमा करा. त्यातील प्रश्नांचे Chapter-wise आणि Topic-wise Analysis करून वारंवार विचारले जाणारे आणि महत्त्वाचे Topics ओळखा.

Q2. मागील किती वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवाव्यात?

शक्य असल्यास मागील 3 ते 5 वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका पाहाव्यात. त्यामुळे प्रश्न विचारण्याची पद्धत आणि महत्त्वाचे Topics समजण्यास मदत होते.

Q3. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकेतून Important Questions कसे शोधावे?

एखादा Topic किंवा Concept अनेक वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीने विचारला असेल, तर त्याला अभ्यासात अधिक Priority देता येते.

Q4. Previous Year Papers पाठ करणे योग्य आहे का?

नाही. प्रश्न पाठ करण्यापेक्षा त्या प्रश्नामागील Concept समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे प्रश्न वेगळ्या पद्धतीने विचारला तरी उत्तर देता येते.

Q5. प्रश्नपत्रिका सोडवताना चुका झाल्या तर काय करावे?

चुका झालेल्या प्रश्नांची स्वतंत्र यादी तयार करा. संबंधित Chapter पुन्हा अभ्यासा आणि काही दिवसांनी तोच प्रश्न पुन्हा सोडवून पाहा.

Q6. मागील प्रश्नपत्रिका परीक्षेच्या किती दिवस आधी सोडवावी?

शक्यतो अभ्यास सुरू झाल्यापासूनच प्रश्नपत्रिकांचा उपयोग करावा. मात्र पूर्ण परीक्षा वातावरणात Papers सोडवण्याचा सराव परीक्षेच्या आधी करणे विशेष उपयुक्त ठरते.

Q7. Maharashtra Board विद्यार्थ्यांनी Previous Year Papers चा उपयोग कसा करावा?

Maharashtra Board विद्यार्थ्यांनी प्रश्नपत्रिकांमधून Chapter-wise प्रश्न, प्रश्नांची रचना, वारंवार विचारले जाणारे Topics आणि उत्तर लिहिण्याची पद्धत समजून घ्यावी.

Q8. फक्त Previous Year Papers सोडवून परीक्षेत चांगले गुण मिळू शकतात का?

फक्त प्रश्नपत्रिका सोडवणे पुरेसे नाही. पाठ्यपुस्तकातील Concept समजून घेणे, नियमित अभ्यास, Revision, Writing Practice आणि Previous Year Papers यांचा एकत्रित वापर केल्यास तयारी अधिक चांगली होते.